Zieleń w rewitalizacji

Co dalej z naszym raportem

Zieleń w prywatnym podwórku zabytkowej willi przy Narutowicza. Fot. własna

Społeczny raport Zieleń w procesie rewitalizacji Łodzi opublikowany i rozchodzi się po świecie. Autorzy nie osiadają na laurach – raport powstał przecież, by zmienić traktowanie zieleni przy planowaniu i realizacji gminnych programów rewitalizacji.

Czytaj dalej →
Zieleń w rewitalizacji

Co nas zaskoczyło na naszych obszarach. Cz. 2

Poprosiłam społecznych audytorów o krótkie oceny, co ich najbardziej zaskoczyło, ucieszyło albo zmartwiło podczas badania ich obszarów. Mamy kolejne refleksje 🙂

Obszar nr 7. W pracy nad rozdziałem raportu najbardziej zaskoczyło mnie, że rewitalizacja terenów zieleni może prowadzić do znacznego pogorszenia jej kondycji. Maleńkie obszary – Skwer KOR i park kieszonkowy przy Legionów 65 straciły łącznie 50m² powierzchni koron drzew i 267m² powierzchni biologicznie czynnej.

Pasaż. Fot. Katarzyna Ronert-Śliwkiewicz

Najbardziej zdenerwował (choć to eufemizm) sposób potraktowania dojrzałych drzew podczas
przebudowy ulic. Nie widzę uzasadnienia dla wycięcia okazałej robinii – jedynego drzewa rosnącego w ulicy Legionów przed przebudową.

Usunięta robinia na ul. Legionów. Fot. Google Maps, 2017

Nie znajduję też usprawiedliwienia dla uszkodzenia korzeni szpalerów ponad stuletnich klonów w ulicy Cmentarnej. Z zażenowaniem słucham argumentacji, że „nie można było skontrolować wszystkiego”, jeśli po wykonaniu głębokiego korytowania przy pniach oglądaliśmy odsłonięte korzenie przez co najmniej 10 miesięcy.

Klon przy Cmentarnej został połamany. Fot. Katarzyna Ronert-Śliwkiewicz
Tak rozplanowano instalacje. Fot. Katarzyna Ronert-Śliwkiewicz
Drzewa stały tak od jesieni 2023 do wiosny 2024 – tego drzewa już nie ma. Fot. Katarzyna Ronert-Śliwkiewicz
Nie ma też posadzonego dwa lata przed remontem kasztanowca. Fot. Katarzyna Ronert-Śliwkiewicz
Zniszczone drzewo między famułami Poznańskiego. Fot. Katarzyna Ronert-Śliwkiewicz
Czym kończy się brak nadzoru nad zabytkiem – Ogrodowa 28. Fot. Katarzyna Ronert-Śliwkiewicz
Po cichu znikały drzewa o obwodach 150 i 200 cm przy famule Ogrodowa 28. Fot. Katarzyna Ronert-Śliwkiewicz

Cieszy wprowadzenie nasadzeń przyulicznych na Legionów, dzięki licznym drzewom i krzewom
poprawiła się estetyka i komfort zwłaszcza dla pieszych. Na plus rezygnacja z agrowłókniny w pasach zieleni.

Legionów obecnie. Fot. Katarzyna Ronert-Śliwkiewicz

– aut. Katarzyna Ronert-Śliwkiewicz (więcej o obszarze nr 7 w raporcie Zieleń w procesie rewitalizacji Łodzi, s. 195-…)

Obszar nr 2. Czy może coś jeszcze w naszym mieście zaskoczyć? Ale jeśli już to, brak koordynacji w planowaniu remontów i inwestycji. Patrz tunel PKP i wcześniejsze remonty ulic Sienkiewicza i Traugutta, a na nich nowe nasadzenia. Oby przetrwały! Zdenerwował… całkowity brak nadzoru nad tzw. pracami zanikowymi, w tym głownie uszkodzenia systemów korzeniowych drzew. Nikt tego nie kontroluje.

Teren na tyłach Fabryki Aktywności Miejskiej w trakcie remontu. Fot. UNJ
Marek Kubacki na ul. Moniuszki w obszarze nr 2. Fot. UNJ

– aut. Marek Kubacki (więcej o obszarze nr 2 w raporcie s. 81-…)

Zieleń w rewitalizacji

Co nas zaskoczyło na naszych obszarach. Cz. 1

Poprosiłam społecznych audytorów o krótkie oceny, co ich najbardziej zaskoczyło, ucieszyło albo zmartwiło podczas badania ich obszarów.

Obszar nr 1. W wynikach raportu zaskoczył mnie spadek powierzchni biologicznie czynnej na terenach zieleni, na których dokonano prac rewitalizacyjnych, wzrost nastąpił głównie na ulicach i podwórkach z programu rewitalizacji. Również to, że przy inwestycjach miejskich poza programem rewitalizacji posadzono tylko 1 drzewo. To, że przy inwestycjach prywatnych nie posadzono żadnego drzewa, mnie nie zaskoczyło, ale jednak zasmuciło.

Czytaj dalej →
Z dyżurów

Nie zawsze przycinka szkodzi

Niedawno na profilu Mapy Drzew Łodzi pojawił się alarmujący post o masywnej przycince dorodnej topoli białej o obwodzie 320 cm i wysokości 22 m (ID 1487 https://mapadrzewlodzi.pl/). Drzewo rośnie przy ul. Zgierskiej przy skrzyżowaniu z ul. Adwokacką, przy budynku z siedzibą banku.

Cyt. z profilu: „Topole białe to rodzime drzewa, w naturze najczęściej są elementem krajobrazu łęgowego, czyli wilgotnych, nadrzecznych łąk i zarośli. Rozsiewają się dość łatwo na gruzowiskach i nieużytkach, ale na długoletnich stanowiskach preferują żyzne, wilgotne gleby. Jest to bardzo efektowne drzewo, mocny akcent w miejskim krajobrazie, a tak duże okazy jak topola ze Zgierskiej powinny być oczkiem w głowie zarządcy.”

Topola przed pielęgnacją. Fot. Google Maps, 2024
I po pielęgnacji. Fot. Tomasz Bedyk, Małgorzata Przybyt

Koronę drzewa znacznie obniżono – do kilkunastu metrów, wykonano też duże cięcia po jej obwodzie. Szacując po zmniejszeniu korony i masie liściowej usuniętych gałęzi przycinka przekroczyła 30%, dopuszczalne ustawowo. Tak duża przycinka oburzyła społecznych inwentaryzatorów i mieszkańców. Nie wynikała z wymogów cięć technicznych – skrajnia chodnika wynosi 2,5 m, skrajnia jezdni – do 5 m.

Jakie są skutki takich cięć dla drzewa? (z profilu Mapy)

1. Podniesiono środek ciężkości korony drzewa, przez co będzie bardziej podatne na podmuchy wiatru,

2. Zwiększono liczbę ran w koronie, a każda rana to otwarte wrota do infekcji skutkujących chorobami,

3. Cięcia konarów o tak dużej średnicy sprowokują drzewo do wypuszczenia w tych miejscach odrostów (reiteratów), które za kilka lat będą bardziej podatne na wyłamanie, niż ucięty konar.

Okazuje się jednak, że w tym przypadku tak duża redukcja zdaniem eksperta, dendrologa Bartłomieja Króla, była uzasadniona. Drzewo miało bowiem być usunięte ze względu na wybiegnięte (znacznie wydłużone) konary wychylenie nad ciąg pieszy i budynek, co przy podwójnym pniu i dużej wysokości mocno zwiększało ryzyko wyłamania. „To całkiem dobrze zrobiona redukcja obwodowa drzewa. Zrobiona w dobrym okresie. […] Drzewo jest zachowane i nic mu nie będzie.”

Z ciekawości, w jaki sposób badano stan drzewa, czy były to jedynie oględziny na oko, z poziomu ziemi, czy też wykonywano testy obciążeniowe lub kontrolę w koronie, wystąpiłam o uzasadnienie tak dużej redukcji korony. Działka jest bowiem częściowo własnością gminy, a częściowo użytkownika wieczystego, ciekawe, czy w takim przypadku gmina otrzymuje w ogóle informacje o pracach przy drzewach. W wielu miastach, m. in. Warszawie, takie badanie byłoby oczywiste.

Co w drzewach piszczy

Tną na Lublinku w okresie lęgowym

Miejsce wycinki znajduje się na zachód od leśnej drogi po prawej stronie. Fot. Google Maps

27 maja 2025 doszło do wycinki drzewostanu z użyciem ciężkiego sprzętu przemysłowego na działkach o adresach Laskowicka 101-105. Jest to obszar słynnego i dyskusyjnego planu ustanawiającego nowy park gminny a jednocześnie przeznaczającego pasy pomiędzy fragmentami parkowymi na hale logistyczne czyli na funkcje działalności gospodarczej. I właśnie taką funkcję usługowo-przemysłową przewiduje dla miejsca obecnych wycinek plan miejscowy – o co więc chodzi, że Straż Ochrony Przyrody – Komenda Główna w Łodzi alarmuje opinię społeczną?

Czytaj dalej →
Co w drzewach piszczy

Czy będzie Park Anilana?

Fot. Intersit

Teren dawnej Anilany jest objęty Uchwałą Nr XXIII/566/16 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 21 stycznia 2016 r ws. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Łodzi położonej w rejonie Alei Marszałka Józefa Piłsudskiego i ulic: Sobolowej do terenów kolejowych, Stanisława Przybyszewskiego oraz projektowanej Konstytucyjnej. Poza wąskim pasem wschód-zachód zieleni urządzonej (Zu), większość terenu poprzemysłowego miała łączyć funkcje przemysłowe i usługowe. Uchwałę tę skorygowano dla jednego z terenów przy ul. Niciarnianej, zmieniając funkcję na usługową, czyli mniej uciążliwą dla środowiska.

Jednak białostocka firma deweloperska Murapol Real Estate ten chciała obejść plany zagospodarowania przestrzennego po to by postawić kolejne osiedle w miejscu dawnych zakładów „Anilana”. W miejscu dawnych zbiorników na chemikalia, ale też z ostatecznym zabudowaniem skanalizowanego Jasienia. Jest to teren gminy, ale w wieczystym użytkowaniu czyli jak własność. Umowę można wypowiedzieć wyłącznie gdy korzystanie z nieruchomości nie zgadza się z celem ustanowienia użytkowania wieczystego – czy cel był ustanowiony w umowie? Pewnie nie. Zabudowa ta byłaby sprzeczna z funkcją określona w mpzp (PU), ale też uniemożliwiłaby realizację większego terenu zieleni publicznej w przyszłości. Co więcej, budowa na terenie starych zbiorników na chemikalia przemysłowe mogłoby zanieczyścić środowisko wokół.

Starania o zgodę radnych na realizację tej inwestycji trwają od lutego 2025.

Lokalizacja inwestycji. Fot. z wniosku lex deweloper

15 maja 2025 deweloper złożył wniosek modyfikujący – poszerzenie o budowę drogi dojazdowej.

Fot. z wniosku uzupełniającego

W reakcji na te plany mieszkańcy uruchomili petycję Ochrońmy dolinę rzeki Jasień/powiększmy park Widzewski!

Zasięg proponowanego parku. Fot. z petycji

Postulują w niej z jednej strony odrzucenie wniosku lex deweloper, z drugiej połączenie parkiem liniowym Parku Widzewskiego i nad Jasieniem. Poszerzenie terenu zieleni o dodatkowe działki wymagałoby w mojej opinii kolejnej korekty planu miejscowego i wywłaszczenia na jego podstawie. Uważam jednak, że skoro władze dzielnie walczą ze zmianami klimatu i „odkrywają rzeki”, warto przywrócić ten teren wszystkim mieszkańcom, chroniąc jednocześnie „dzikie życie”, które pojawiło się przez lata nieinwestowania.

Petycja została złożona kilka dni temu, ale warto zapoznać się z argumentami jej autora i trzymać kciuki!

Zieleń w rewitalizacji

Nasi paneliści – prof. Mariusz Sokołowicz

Dr hab. Mariusz E. Sokołowicz, prof. UŁ., dziekan Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego, znany łódzki społecznik.

Urbanista-ekonomista, badający gospodarki miast i regionów oraz sposoby poprawy skuteczności ich funkcjonowania. Członek Regional Studies Association, European Regional Science Association, Towarzystwa Urbanistów Polskich, Ukraińskiej Akademii Nauk Ekonomicznych. Autor ponad 100 publikacji naukowych. W szczególności interesują go procesy rewitalizacji, marketing miejsc, miejska rezyliencja oraz rola dziedzictwa w rozwoju terytorialnym. Wszystkie te zagadnienia analizuje przez pryzmat instytucjonalizmu, poszukując jego praktycznych zastosowań w samorządach lokalnych i regionalnych. W swojej aktywności traktuje samorząd lokalny i regionalny jako dobro wspólne wszystkich obywateli. Przez kilka lat pracował jako zarządca i doradca na rynku nieruchomości. Był społecznym współautorem Strategii Rozwoju Ulicy Piotrkowskiej na lata 2009-2020 a w latach 2009-2013 jako urzędnik samorządowy był odpowiedzialny za jej rewitalizację. 

Witamy na pokładzie 🙂

Zieleń w rewitalizacji

Zieleń w procesie rewitalizacji Łodzi – premiera Raportu!

Audyt społeczny dobiegł końca. Zapraszamy na premierę raportu „Zieleń w procesie rewitalizacji Łodzi”.

O raporcie

Zdiagnozowaliśmy w nim stan zieleni po prowadzonych od 2016 roku pracach rewitalizacyjnych w dwunastu obszarach szeroko rozumianego centrum Łodzi:

  • obszarach priorytetowych 1-8 rewitalizacji obszarowej centrum Łodzi
  • ciągu modernizowanej ul. Wojska Polskiego
  • Starym Polesiu
  • Ogrodach Sukienniczych
  • Księżym Młynie

Diagnoza objęła ustalenie liczby drzew usuniętych i posadzonych, zmiany w powierzchni i objętości koron drzew w obszarach, zmiany w powierzchniach biologicznie czynnych oraz analizy zmian żywotności roślin (trendów wegetacji).

Dane pozyskiwaliśmy z różnych źródeł: urzędowych, zasobów własnych (w tym – fotograficznych) i dostępnych zasobów otwartych oraz raportu „Analiza zmian w pokryciu 12 wskazanych obszarów drzewami na podstawie danych LIDAR i danych satelitarnych”, przygotowanego przez firmę MGGP Aero.

Interesowała nas nie tylko strona ilościowa procesu, ale również jego jakość – jakość przebudowanych przestrzeni publicznych i terenów zieleni, jakość materiału szkółkarskiego, sposób jego sadzenia i pielęgnacji, jakość prowadzenia prac w terenach zadrzewionych i ich wieloletni wpływ na zieleń zastaną.

Przyjrzeliśmy się rezultatom kosztownych prac rewitalizacyjnych dość skrupulatnie i opisaliśmy ich dobre i złe strony. Całość zwieńczyliśmy zebranymi wnioskami i rekomendacjami. Raport w całości jest obszernym, blisko 400-stronicowym studium problemów, jakie toczą współczesne miasta.

Premiera raportu

Najważniejsze dla nas wydarzenie odbędzie się 13 czerwca 2025 r. w godzinach 18.00-20.30 w gościnnych progach Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego (EkSocu) przy ul. Rewolucji 1905 r. 41/43, w auli C101.

Budynek przy ul. Rewolucji 1905 r. Znajduje się na narożniku ul. Rewolucji i Polskiej Organizacji Wojskowej.

Program wydarzenia przedstawia się następująco:

18.00-18.30: prezentacja wyników raportu
18.30-19.45: dyskusja panelowa
19.45-20.30: runda pytań od publiczności

Do grona panelistek i panelistów zaprosiliśmy:

  • Dr inż. arch. Monikę Arczyńską (Politechnika Gdańska, A2P2)
  • Dr hab. inż. Marzenę Suchocką (SGGW w Warszawie)
  • Szymona Januszewskiego (Pracownia Architektoniczna Insomia, Poznań)
  • Dr. hab. Dominika Kopcia (MGGP Aero, WBiOŚ Uniwersytet Łódzki)
  • Dr. hab. Mariusza Sokołowicza (dziekana Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego UŁ)

Jako doradczyni Mapy Drzew Łodzi i współautorka raportu będę miała zaszczyt moderowania dyskusji.

Informacja o dostępności Budynek EkSocu jest dostępny dla osób z niepełnosprawnościami. Można dojechać komunikacją publiczną – tramwajami (przystanki przy ul. Narutowicza, Kilińskiego i Pomorskiego), autobusami MPK (przystanki na ul. Rewolucji 1905 roku, Sterlinga, Jaracza).

Zadanie sfinansowano ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich PROO 3.

Co w drzewach piszczy

Zapraszamy na piknik między drzewami

Spotkajmy się na Pikniku! Fot. Centrum Dialogu im. marka Edelmana

Mapa Drzew Łodzi to nie tylko społeczna inwentaryzacja drzew, ale i wspólne poznawanie łódzkiej przyrody w naszym sąsiedztwie. 13 maja eksperci Mapy – Małgorzata Godlewska i Szymon Iwanowski – na zaproszenie Uniwersytetu Trzeciego Wieku z Teofilowa poprowadzili spacer dendrologiczny po parku Legionów.

Fot. Mapa Drzew Łodzi
Czytaj dalej →
Co w drzewach piszczy

Czy służebność ochroni drzewa

Widok z ulicy na teren przy Pojezierskiej 81. Fot. Google Maps

Pod wywiadem łódzkiej Wyborczej z przewodniczącą Komisji Środowiska pojawił się komentarz dotyczący obaw o losy drzew na sprzedanej przez prezydentkę miasta i obecnie ogrodzonej nieruchomości przy ul. Pojezierskiej 81: „[…] tam żyją lisy, bażanty, zimą przylatują całe stada ptaków, które aż zakrywają niebo”. Postanowiłam przyjrzeć się warunkom sprzedaży tej nieruchomości. I tak z jednego komentarza wyszedł mi spory tekst, mam nadzieję, że mimo to interesujący 🙂

O nieruchomości

W kwietniu 2021 r. Rada Miejska w Łodzi na wniosek prezydenta wyraziła Uchwałą Nr XLI/1276/21 zgodę na sprzedaż dwóch działek w tej lokalizacji. Działek niemałych – 54 316 m2 łącznie i tak naprawdę warunkujących budowlane zagospodarowanie, bez nich po prostu nie opłacałoby się tam inwestować dużej firmie.

Czytaj dalej →